Lễ đón nhận Bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Trò Kéo cõi” và khai mạc Lễ hội truyền thống làng Phú Hào năm 2026

Dự lễ đón nhận có nguyên lãnh đạoỦy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Cục Di sản văn hóa; các Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Ủy viên Thường vụ, Ủy viên BCH Hội Di sản Văn hóa Việt Nam; đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình; lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa; lãnh đạo phường Vị Khê; đại diện CLB Mạng lưới cộng đồng di sản kéo co Việt Nam cùng đông đảo nhân dân địa phương.

Các đại biểu tham dự buổi lễ

Lễ hội làng Phú Hào được tổ chức hằng năm từ ngày 13 - 15 tháng 3 âm lịch, nhằm tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Đây cũng là dịp để cộng đồng gìn giữ, trao truyền và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của địa phương.

Điểm nhấn nổi bật của lễ hội năm nay là nghi thức đón nhận Bằng công nhận trò chơi dân gian “Kéo cõi” được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 2224/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. 

Các đại biểu thực hiện nghi thức đón nhận Bằng công nhận trò chơi dân gian “Kéo cõi” được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Nghĩa cho biết, theo các tư liệu lịch sử, trò Kéo cõi có nguồn gốc từ hoạt động luyện binh của quân sĩ dưới thời Tướng quân Trần Lãm, góp phần rèn luyện sức khỏe, ý chí và tinh thần chiến đấu. Trải qua nhiều thế hệ, trò chơi được nhân dân bảo tồn, phát triển và trở thành một di sản văn hóa mang đậm giá trị lịch sử, nghệ thuật và tinh thần cộng đồng. Trò Kéo cõi làng chúng tôi được Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị di sản văn hóa thu thập tư liệu làm hồ sơ, được các cơ quan ban ngành có liên quan của địa phương, tỉnh tạo điều kiện... Việc “Trò Kéo cõi” được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận đối với những nỗ lực gìn giữ, bảo tồn di sản của cộng đồng dân cư Phú Hào, phường Vị Khê; đồng thời góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện nay.

Người chơi phải nằm xuống, gồng sức và phối hợp nhịp nhàng cùng đồng đội để kéo dây song

Có mặt tại Lễ đón nhận Bằng công nhận “Trò Kéo cõi” là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cụ Đỗ Văn Song, người làng Phú Hào, năm nay 94 tuổi chia sẻ: “Từ thời phong kiến tôi đã xem Hội Kéo cõi. Tuy nhiên, lễ hội bị gián đoạn cùng những bước thăng trầm của lịch sử, chiến tranh, loạn lạc. Từ nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, mấy năm trở lại đây, Lễ hội truyền thống Kéo cõi đình làng Phú Hào lại được tổ chức hằng năm. Chúng tôi rất vui mừng, phấn khởi khi Hội Kéo cõi của làng được Bộ VHTTDL ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia...”.

Các “đô cõi” phối hợp nhịp nhàng trong từng nhịp kéo.

Ngay sau buổi Lễ đón nhận, tại khuôn viên đình làng Phú Hào đã diễn ra 2 trận kéo cõi sôi nổi giữa đội khu dân cư Tiến Thịnh với đội khu dân cư Bình Minh; đội khu dân cư Tương Lai với đội khu dân cư Tân Tiến. Các trận thi đấu diễn ra quyết liệt, thu hút đông đảo nhân dân và du khách theo dõi, cổ vũ, góp phần tạo nên không khí lễ hội sôi động, đậm đà bản sắc văn hóa địa phương.

Trò Kéo cõi được tổ chức với hình thức thi đấu độc đáo, các “đô cõi” phối hợp nhịp nhàng, dồn sức trong từng nhịp kéo, tạo nên không khí thi đấu sôi nổi. Sợi dây song không chỉ là công cụ thi đấu mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự gắn kết cộng đồng, thể hiện tinh thần đoàn kết và sức mạnh tập thể của nhân dân địa phương.

Bài và ảnh: Quỳnh Hương