Diễn đàn An ninh Tài chính số 2026: Đặt trọng tâm vào mối liên hệ giữa an ninh mạng, an toàn dữ liệu, bảo vệ tài sản và niềm tin của người dùng

Diễn đàn An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 đặt trọng tâm vào mối liên hệ giữa an ninh mạng, an toàn dữ liệu, bảo vệ tài sản và niềm tin của người dùng đối với các dịch vụ tài chính số.

Quang cảnh diễn đàn. 

Đề cập đến định hướng phát triển của TP. Hồ Chí Minh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp 30% GRDP. Cùng với đó, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được lựa chọn phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế. Đây là hai mục tiêu lớn nhưng có chung một yếu tố cốt lõi là niềm tin.

Theo lãnh đạo Thành phố, trong môi trường kinh tế số, khi tài chính và tài sản số được vận hành trên các nền tảng công nghệ, niềm tin không chỉ được xây dựng từ sự tin tưởng giữa các chủ thể mà còn phụ thuộc trực tiếp vào mức độ an toàn, bảo mật của hệ thống. Nếu nền tảng công nghệ không được bảo vệ tốt, năng lực an ninh mạng chưa đủ mạnh và chưa tạo được sự tin cậy, Thành phố sẽ khó thu hút dòng vốn, công nghệ cũng như các nhà đầu tư đến đặt trụ sở, hoạt động. Vì vậy, an ninh mạng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu phát triển kinh tế số và Trung tâm Tài chính quốc tế.

Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại diễn đàn

Từ yêu cầu thực tiễn này, ông Vũ đề xuất các giải pháp cụ thể xoay quanh bốn nhóm vấn đề trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và cụ thể hóa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn. Thứ hai, phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo đảm an ninh mạng. Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư cho an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và các lĩnh vực công nghệ mới. Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức về an ninh mạng trong toàn xã hội.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng A05, Bộ Công an, cho rằng, trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, tài chính, ngân hàng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa cung cấp nguồn lực cho nền kinh tế, vừa trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của các phương thức giao dịch, thanh toán và dịch vụ số. Vì vậy, an ninh, an toàn của hệ thống tài chính, ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của từng tổ chức mà còn liên quan trực tiếp đến ổn định kinh tế, trật tự, an toàn xã hội và niềm tin của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing) và chuỗi khối (Blockchain) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính, tối ưu hóa hoạt động và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân. Đi cùng với những lợi ích đó là các nguy cơ, thách thức ngày càng phức tạp về an ninh mạng, đặc biệt khi các nhóm tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động.

Đưa ra những con số cảnh báo và dẫn chứng cụ thể, ông Sơn cho biết, một trong những yếu tố khiến nguy cơ tấn công mạng gia tăng là việc các đối tượng tội phạm ngày càng tận dụng công nghệ mới, đặc biệt là AI, để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Trước những nguy cơ trên, ông khẳng định bảo đảm an ninh tài chính số cần được tiếp cận như một nhiệm vụ chiến lược, gắn với bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì sự vận hành an toàn, liên tục của nền kinh tế.

“An ninh mạng là cơ sở của niềm tin số, niềm tin số là nền tảng của tài chính số, và một nền tài chính số an toàn sẽ là động lực quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới”, Đại tá Nguyễn Bá Sơn nhấn mạnh.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng A05, Bộ Công an phát biểu tại diễn đàn

TS Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đánh giá sự kiện diễn ra vào thời điểm ngành Ngân hàng Việt Nam đã hoàn thành giai đoạn phổ cập giao dịch số và đang chuyển sang giai đoạn phát triển chiều sâu. Trong giai đoạn mới, AI và công nghệ lượng tử không còn đơn thuần là những dự báo về tương lai mà đã trở thành những lực lượng công nghệ hiện hữu, vừa tạo động lực bứt phá, vừa đặt ra thách thức lớn đối với an toàn hệ thống tài chính, tiền tệ quốc gia.

Theo ông, dù mô hình ngân hàng liên tục thay đổi để đáp ứng yêu cầu giao dịch nhanh chóng, thuận tiện hơn, sự tồn tại và phát triển bền vững của mỗi ngân hàng vẫn phụ thuộc vào năng lực quản trị rủi ro và khả năng giữ gìn niềm tin của người dân.

Tuy nhiên, những bước tiến công nghệ cũng kéo theo các nguy cơ an ninh mới. TS Đào Minh Tú chỉ ra 3 nhóm thách thức nổi bật. Thứ nhất, tội phạm công nghệ cao với phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, có tổ chức và kết nối xuyên quốc gia. Thứ hai, rủi ro trong quản trị dữ liệu. Thứ ba, nguy cơ từ công nghệ lượng tử.

Từ những thách thức trên, TS Đào Minh Tú đề xuất bảo vệ nghiêm ngặt dữ liệu ngân hàng, thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học theo Luật Dữ liệu và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; bảo đảm các dữ liệu quan trọng được lưu trữ, xử lý tại các trung tâm dữ liệu an toàn trong nước.

Theo ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành Ngân hàng nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức chưa từng có. Bên cạnh phát triển hạ tầng công nghệ, Ngân hàng Nhà nước xác định hoàn thiện thể chế, chính sách là một trong những trụ cột quan trọng nhằm nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống ngân hàng số.

Ở góc độ kết nối thị trường tài sản mã hóa toàn cầu với hệ thống hạ tầng tài chính Việt Nam, ông Chris Chiew, Cố vấn cấp cao Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) nhận định rằng, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở tốc độ phát triển của thị trường tài sản mã hóa mà còn ở việc xây dựng hạ tầng kết nối an toàn, minh bạch và phù hợp với khuôn khổ pháp lý Việt Nam.

Ông Chris Chiew cho rằng, phần lớn người dùng Việt Nam hiện giao dịch trên các sàn quốc tế chưa được cấp phép tại Việt Nam. Điều này khiến việc kết nối trực tiếp với hệ thống ngân hàng trong nước gặp nhiều hạn chế, đồng thời phát sinh khó khăn khi xảy ra tranh chấp hoặc cần cơ quan quản lý hỗ trợ bảo vệ quyền lợi.

Từ những nền tảng này, đại diện CAEX cho rằng, Việt Nam có thể từng bước hình thành cầu nối hai chiều với thị trường tài sản mã hóa quốc tế. Một mặt, nhà đầu tư trong nước có thể tiếp cận tài sản và thanh khoản toàn cầu thông qua hệ thống tài chính trong nước. Mặt khác, các tài sản thực đủ điều kiện tại Việt Nam có thể được mã hóa và cung cấp cho nhà đầu tư nước ngoài thông qua các đơn vị được cấp phép, qua đó mở thêm kênh huy động vốn quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể. Cơ quan quản lý giữ vai trò thiết lập khuôn khổ pháp lý và bảo đảm tính liêm chính của thị trường; ngân hàng cung cấp hạ tầng thanh toán và kiểm soát dòng tiền; các đối tác công nghệ, an ninh củng cố độ tin cậy của hệ thống; trong khi sàn giao dịch được cấp phép phải chịu trách nhiệm về chất lượng dịch vụ và tuân thủ các tiêu chuẩn liên quan, chỉ khi các mắt xích này được kết nối đồng bộ, thị trường tài sản mã hóa mới có thể phát triển theo hướng minh bạch, an toàn, đồng thời đóng góp tích cực hơn cho hệ thống tài chính Việt Nam.

P.V