Triển lãm gồm ba phần: "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người", "Sen trong đá" và "Trọn mãi hương sen", do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp với Hiệp hội Văn hoá áo dài Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Côn Đảo, Công ty Senhouse Việt Nam tổ chức.

Nghi thức khai mạc Triển lãm

Dự lễ khai mạc có: Bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, cựu tù chính trị Côn Đảo; Ông Uông Chu Lưu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam; PGS, TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam; Bà Nguyễn Việt Triều, Chủ tịch Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tại Châu Âu; TS Đặng Thị Bích Liên, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam; NSND Vương Duy Biên, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp văn hóa; Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh; Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo; Bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam; Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Tổng Giám đốc Công ty Senhouse.

"Sen trong đá" không chỉ là tên gọi giàu tính biểu tượng

Phát biểu tại Lễ khai mạc, PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam chia sẻ, "Sen trong đá" không chỉ là tên gọi giàu tính biểu tượng, mà còn là một thông điệp sâu sắc gửi đến các thế hệ hôm nay và mai sau. Sen tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh cao, nghị lực sống mãnh liệt. Đá tượng trưng cho thử thách, gian truân, cứng rắn. Mỗi bức hình tại Triển lãm không chỉ ghi lại chân dung cuộc đời của những nữ tù chính trị, mà còn khắc họa tinh thần bất khuất, lòng yêu nước nồng nàn, đức tính hy sinh thầm lặng và niềm tin son sắt vào ngày mai tươi sáng.

PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, phát biểu tại Lễ klhai mạc Triển lãm

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo khẳng định, trong suốt 113 năm (1862 - 1975), Côn Đảo nổi tiếng là "Địa ngục trần gian", nơi được ví như một cỗ máy sát sinh khổng lồ với vô vàn hình thức đàn áp, khủng bố hết sức tinh vi, tàn bạo. Thế nhưng trong chính hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, hàng vạn người con ưu tú của dân tộc luôn luôn đoàn kết một lòng đứng lên kháng chiến, đấu tranh, trong đó có sự đóng góp không nhỏ của "đội quân tóc dài". Các bà, các chị, những đóa hoa bừng nở rực rỡ giữa chốn ngục tù với tinh thần đấu tranh kiên cường, giữ trọn khí tiết, sẵn sàng hy sinh trọn tuổi thanh xuân tươi đẹp của mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Côn Đảo, phát biểu tại Triển lãm

Những “đóa sen trong đá” không khuất phục trước kẻ thù, không gục ngã trước hoàn cảnh

Chia sẻ tại lễ khai mạc triển lãm, bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước, cựu tù chính trị Côn Đảo cho biết, trong suốt cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc, từ thời chống thực dân, đế quốc đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, biết bao phụ nữ Việt Nam đã sống và chiến đấu như những đóa sen tỏa hương giữa đá. Họ là nguồn sinh khí, là dòng chảy bền bỉ, mát lành, tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ nối tiếp. Triển lãm lần này giới thiệu 25 chân dung, nhưng đó chỉ là những gương mặt đại diện. Đằng sau 25 chân dung ấy là ý chí, tinh thần, sự quyết tâm và nghị lực ngoan cường của phụ nữ Việt Nam. Họ là những “đóa sen trong đá” - những con người không khuất phục trước kẻ thù, không gục ngã trước hoàn cảnh, trở thành biểu tượng của những tâm hồn trong sáng, kiên cường.

Bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước, cựu tù chính trị Côn Đảo, chia sẻ tại Lễ khai mạc Triển lãm

Bà Trương Mỹ Hoa cũng nhấn mạnh, hoa sen không chỉ là biểu tượng của riêng phụ nữ, mà còn là biểu tượng của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam: thanh cao, liêm khiết, giàu ý chí, luôn vượt lên mọi cường quyền, mọi khó khăn để giành lấy độc lập, tự do và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Vì thế, cái đẹp của “Sen trong đá” cũng là vẻ đẹp của sự kiên cường, bất khuất của cả dân tộc Việt Nam - một dân tộc đã trải qua biết bao hy sinh, mất mát để có được nền hòa bình, độc lập hôm nay.

Vẫn luôn cần có những “đóa sen trong đá” của thời đại mới

Các đại biểu xem Triển lãm

“Với tư cách là một người từng trải qua lao tù, đồng thời là một người phụ nữ, tôi thực sự xúc động và biết ơn các anh chị đã dành chủ đề ý nghĩa này cho những nữ chiến sĩ, nữ cán bộ, nữ tù chính trị. Những đóng góp, hy sinh ấy hôm nay được nhắc lại không chỉ để ghi nhớ quá khứ, mà còn để tiếp tục truyền đi cảm xúc, ý chí và trách nhiệm cho thế hệ mai sau. Không ai mong đất nước phải trải qua chiến tranh để tiếp tục thử thách những tấm gương trong lao tù. Nhưng trong thời bình, vẫn luôn cần có những “đóa sen trong đá” của thời đại mới. “Đá” hôm nay không còn là xiềng xích, nhà tù, cường quyền hay bạo lực, mà là những khó khăn, thách thức trong đời sống, trong lao động, học tập, nghiên cứu, sáng tạo và xây dựng đất nước” – Bà Trương Mỹ Hoa bày tỏ.

Triển lãm "Sen trong đá" thu hút rất đông khách tham quan

Theo bà, thời kỳ của những “đóa sen trong đá” nơi ngục tù đã đi qua, nhưng trong thời kỳ mới chắc chắn vẫn sẽ có những “đóa sen trong đá” khác. Đó là những con người âm thầm vượt qua gian khổ, vượt qua cả những khó khăn không phải lúc nào cũng nhìn thấy bằng mắt hay nói hết bằng lời. Bằng ý chí, nghị lực và niềm tin, họ sẽ tiếp tục phấn đấu, chiến thắng thử thách, góp phần đưa đất nước phát triển, xứng đáng với tinh thần của người phụ nữ Việt Nam yêu nước trong thời đại Hồ Chí Minh và trong thời đại mới.

Hội Di sản Văn hoá Việt Nam tặng quà cho các đơn vị và cá nhân tại Lễ khai mạc Triển lãm

Triển lãm "Sen trong đá" mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, là dịp để chúng ta tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh những tấm gương hy sinh to lớn của các thế hệ phía trước, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng và khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Cùng ngày, các đại biểu đã tham dự Lễ “Ước nguyện Hoà bình” tại Di tích Cầu Tàu 914, Đặc khu Côn Đảo, TP. Hồ Chí Minh.

Lễ “Ước nguyện Hoà bình" do Hội Di sản Văn hóa Việt Nam chủ trì với sự đồng hành của Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam, Uỷ ban Hoà bình Việt Nam, Hiệp hội Văn hoá Áo dài Việt Nam, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hồ Chí Minh, UBND Đặc khu Côn Đảo, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu (Cơ sở Côn Đảo), với sự bảo trợ truyền thông của Tạp chí Thế giới Di sản, Tiktok Việt Nam, Báo Văn hoá.

Lễ “Ước nguyện Hoà bình” không chỉ là sự kiện mang ý nghĩa lịch sử, mà còn là lời nhắn nhủ đến thế hệ hôm nay và mai sau: Hãy trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm với hiện tại và chung tay xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Bài: Quỳnh Hương; Ảnh: Ngọc Quang