Thông qua Văn kiện Hà Nội về di sản và tính xác thực

Ngày 30/9, tại Hà Nội, sau ba ngày làm việc, Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực đã tổ chức phiên bế mạc. Các đại biểu đã thông qua Văn kiện Hà Nội với sự nhất trí cao, tiếp nối và phát triển các giá trị nền tảng từ Hiến chương Venice (1964), Văn kiện Nara về Tính xác thực (1994) và Văn kiện Nairobi (2025).

 

Các đại biểu thảo luận tại Phiên thảo luận chuyên đề: Cộng đồng, tri thức và quản trị dài hạn; định hướng tương lai: Những suy ngẫm từ Hà Nội về Tính xác thực và Giá trị nổi bật toàn cầu. (Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN)

Văn kiện làm rõ nét hơn góc nhìn đặc thù của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nơi di sản mang tính sống động, phong phú và gắn bó chặt chẽ với đời sống tâm linh, tri thức truyền thống và sinh kế của cộng đồng.

 

Các đại biểu thảo luận, góp ý Văn kiện Hà Nội. (Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN)

Văn kiện khẳng định, sự thay đổi và thích ứng không nhất thiết làm mất đi tính xác thực, mà có thể là một phương thức tích cực để duy trì và trao truyền di sản qua các thế hệ. Đặc biệt, Văn kiện đề cao sự đa dạng văn hóa; vai trò chủ thể của người dân, nghệ nhân và cộng đồng địa phương trong việc trực tiếp tham gia vào quá trình nhận diện, đánh giá, quản lý và bảo vệ tính xác thực của di sản.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới phát biểu. (Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN)

Phát biểu trong phiên bế mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO khẳng định, việc thông qua Văn kiện Hà Nội là một cột mốc quan trọng đối với cam kết chung của cộng đồng quốc tế trong việc thực thi Công ước 1972 một cách bao trùm, chặt chẽ và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Văn kiện đã cung cấp cho cộng đồng di sản thế giới một góc nhìn rõ ràng, mang đậm dấu ấn và bản sắc khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Ông cam kết Trung tâm Di sản Thế giới sẽ chuyển tải đầy đủ các kết quả và đề xuất của Văn kiện Hà Nội vào tiến trình thảo luận quốc tế, dưới sự hướng dẫn của Ủy ban Di sản Thế giới và sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư vấn quốc tế.

 

Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương phát biểu. (Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN)

Thứ trưởng VHTTDL Hoàng Đạo Cương - Phó Chủ tịch Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam khẳng định, Hội nghị đối thoại Khu vực châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực đã đóng góp những tri thức và góc nhìn của khu vực vào tiến trình đối thoại chung của cộng đồng quốc tế về tính xác thực. Cụ thể, tính xác thực cần được nhận diện trong chính bối cảnh lịch sử, văn hóa và xã hội của từng di sản dựa trên hệ thống bằng chứng, nguồn tư liệu và tri thức đáng tin cậy; tôn trọng sự đa dạng văn hóa trong việc nhận diện và xác định tính xác thực của di sản.

Cùng với đó, cần nhìn nhận tính xác thực của di sản trong mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố vật thể và phi vật thể. Tính xác thực cần được nhận diện cùng với quá trình kế thừa và biến đổi của di sản, trong quá trình đó một số yếu tố có thể biến đổi để thích ứng, nhưng điều quan trọng nhất là phải bảo đảm sự biến đổi đó không làm mất đi giá trị nổi bật toàn cầu và thuộc tính cốt lõi truyền tải Giá trị nổi bật toàn cầu của di sản.

Đồng thời, cộng đồng phải được coi là một chủ thể quan trọng trong quá trình nhận diện, quyết định và bảo vệ tính xác thực của di sản.

“Việt Nam sẽ chủ động phối hợp cùng UNESCO, các quốc gia thành viên và các tổ chức quốc tế để tập trung thúc đẩy các định hướng hợp tác trọng tâm, gồm: tiếp tục duy trì và mở rộng đối thoại về tính xác thực trong các bối cảnh văn hóa đa dạng; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, triển khai các nghiên cứu so sánh quốc tế, đồng thời đẩy mạnh các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia và cộng đồng địa phương, từng bước chuyển hóa các kết quả nghiên cứu và khuyến nghị từ Văn kiện Hà Nội thành chính sách, công cụ quản lý cụ thể, bảo đảm tính tương thích với Công ước 1972 và Hướng dẫn thực hiện Công ước” - Thứ trưởng VHTTDL Hoàng Đạo Cương cho biết.

 

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu. (Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN)

Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker chúc mừng việc thông qua Văn kiện Hà Nội, đồng thời nhấn mạnh sự tham gia của nghệ nhân, nhà thực hành văn hóa, đại diện cộng đồng và thế hệ trẻ trong các phiên thảo luận.

Theo ông Jonathan Baker, những cuộc đối thoại về tính xác thực của di sản trước đây chủ yếu dành cho giới chuyên gia, trong khi hội nghị lần này đã đưa tiếng nói của những người trực tiếp thực hành văn hóa vào quá trình xây dựng Văn kiện Hà Nội. Ông đánh giá đây là điểm mới quan trọng của Hội nghị.

Các đại biểu trải nghiệm nhà tranh, vách đất, mái bổi của làng quê Bắc Bộ xưa

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Thuỷ đình

P.V