Pháp bàn giao trống đồng Đông Sơn cho Việt Nam: Không đơn thuần là tiếp nhận một cổ vật quý giá…

Nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm từ ngày 10 đến 11/9/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp Catherine Pégard cùng đại diện Tổng cục Hải quan, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tổ chức bàn giao cho các cơ quan chức năng Việt Nam chiếc trống đồng thuộc văn hóa Đông Sơn. Sự kiện không chỉ đánh dấu hành trình trở về của một hiện vật quý giá mà còn thể hiện kết quả hợp tác giữa Việt Nam và Pháp trong bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron dự gặp gỡ báo chí. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng cảm ơn Pháp đã trao trả cho Việt Nam hiện vật trống đồng Đông Sơn trong khuôn khổ cam kết của hai bên về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa và tặng một số hiện vật cho Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam. 

 

Sự trở về của một biểu tượng di sản, một phần hồn cốt văn hóa Việt Nam

Sáng 10/9/2026 (theo giờ Paris), Lễ bàn giao được tổ chức trọng thể tại trụ sở Bộ Văn hóa Cộng hòa Pháp. 

Tham dự và chứng kiến lễ bàn giao có bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông; bà Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris, cùng lãnh đạo Bộ Văn hóa Cộng hòa Pháp.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp Catherine Pégard nhấn mạnh vai trò trung tâm của văn hóa trong mối liên kết nhân văn và trí tuệ lâu đời giữa Việt Nam và Pháp. Hai quốc gia đều nhận thức sâu sắc giá trị của di sản văn hóa - yếu tố nằm ở cốt lõi của bản sắc dân tộc, đồng thời tạo nền tảng cho đối thoại giữa các quốc gia.

“Việc bàn giao một hiện vật văn hóa Việt Nam cho thấy chất lượng của quan hệ ngoại giao và văn hóa giữa Pháp và Việt Nam. Đồng thời, sự kiện cũng thể hiện sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước, được huy động trong cuộc đấu tranh chống nạn buôn bán trái phép các hiện vật văn hóa”- Bộ Văn hoá Pháp cho biết.

Trống đồng Đông Sơn được các nhà khoa học Pháp giám định có niên đại hơn 2.000 năm. Hiện vật cao 40,7cm, có đường kính 54,5cm và nặng 17,2kg. Năm 2014, chiếc trống được các nhân viên hải quan tịch thu tại sân bay Saint-Jacques de Rennes do không có giấy tờ hợp lệ. Sau đó, hiện vật được chuyển giao cho Bảo tàng Nghệ thuật Rennes bảo quản, nghiên cứu và lưu giữ trong hơn 10 năm. Năm 2026, các cơ quan chức năng Việt Nam chia sẻ nguyện vọng nhận lại trống đồng Đông Sơn và đề nghị được phía Pháp chấp thuận.

Chiếc trống đồng Đông Sơn có niên đại hơn 2.000 năm tuổi được phía Pháp trao trả cho Việt Nam. Ảnh: TTXVN

Theo Bộ trưởng Catherine Pégard, di sản văn hóa là một trong những tài sản quý giá nhất được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Việc trao trả trống đồng Đông Sơn là minh chứng rõ nét cho sự trân trọng đối với di sản, qua đó góp phần tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp. 

Bộ Văn hóa Pháp khẳng định nước này cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ di sản văn hóa thế giới và thúc đẩy việc thực thi các công ước quốc tế liên quan đến hoạt động lưu chuyển các hiện vật văn hóa, đặc biệt là Công ước UNESCO năm 1970.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông khẳng định, việc hồi hương trống đồng Đông Sơn không đơn thuần là tiếp nhận một cổ vật quý giá. Đây còn là sự trở về của một biểu tượng di sản, một phần hồn cốt văn hóa thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Đồng thời gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Chính phủ Pháp, Bộ Văn hóa Pháp, Bộ Châu Âu và Ngoại giao, Hải quan Pháp, chính quyền và Bảo tàng Văn hóa Nghệ thuật thành phố Rennes cùng các cơ quan hữu quan đã tham gia quá trình lưu giữ, bảo quản, xác minh và hoàn thiện các thủ tục cần thiết để trao trả hiện vật cho Việt Nam. 

Cung cấp thêm các tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Liên quan đến sự kiện, chiều cùng ngày (theo giờ Paris), tại cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngay sau Lễ đón trọng thể tại Điện Élysée, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng cảm ơn Pháp đã trao trả cho Việt Nam hiện vật trống đồng Đông Sơn trong khuôn khổ cam kết của hai bên về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa và tặng một số hiện vật cho Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam. 

Đánh giá hoạt động tích cực của Viện Pháp tại Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Pháp tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong công tác nghiên cứu phục hồi, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, các công trình cổ tại Việt Nam như cầu Long Biên tại Hà Nội, các biệt thự Pháp cổ với sự tham gia của các kiến trúc sư Pháp.

Tổng thống Macron nhấn mạnh Pháp khẳng định sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam; tiếp tục tích cực hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành công nghiệp văn hóa, lĩnh vực mà Pháp có thế mạnh, cũng như cung cấp thêm các tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh…

Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ngày 10/9, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Võ Thành Hưng đã tiếp nhận tài liệu lưu trữ về Chủ tịch Hồ Chí Minh do Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Hải ngoại (Bộ Văn hóa) phối hợp Bộ Ngoại giao Pháp trao tặng, phục vụ công tác nghiên cứu, lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam.

Phát biểu tại buổi tiếp nhận, ông Võ Thành Hưng trân trọng cảm ơn Bộ Ngoại giao Pháp và các cơ quan liên quan đã gìn giữ, bảo quản và trao lại cho Việt Nam những tư liệu có giá trị lịch sử đặc biệt.

Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng nhấn mạnh sự kiện này càng thêm phần ý nghĩa khi diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 115 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt chân đến nước Pháp. Theo ông, đây là nguồn sử liệu quý, phản ánh mối liên hệ giữa lịch sử cách mạng Việt Nam với phong trào tiến bộ tại Pháp, đồng thời cho thấy vị trí đặc biệt của nước Pháp trong hành trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Truyền thông Pháp nhận định, việc trống đồng Đông Sơn có niên đại hơn 2.000 năm được trao trả về Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa về mặt bảo tồn hiện vật lịch sử mà còn góp phần khẳng định giá trị của di sản văn hóa Việt Nam. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời là một dấu mốc trong hợp tác văn hóa giữa hai nước.

Hoàng Vân