Con em công nhân Nhà máy in Tiến Bộ sơ tán ở Sài Sơn, Quốc Oai, 1967. Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam

Một trong những nội dung chính của tọa đàm là câu chuyện về những lớp học đặc biệt được tổ chức tại đình, chùa, nhà dân, nhà kho hoặc những địa điểm tạm thời. Những nhân chứng được mời đến chia sẻ về việc tổ chức lớp học, sinh hoạt, ăn ở và những khó khăn mà thầy trò phải đối mặt trong thời gian sơ tán.

Chương trình cũng khai thác những ký ức về “Tiếng giảng bài giữa tiếng còi báo động”, từ điều kiện cơ sở vật chất, sách giáo khoa, đồ dùng học tập đến những giờ học phải tạm dừng để xuống hầm, hào trú ẩn và tiếp tục khi tình hình an toàn.

PGS.TS Nguyễn Thị Huệ, Nhà giáo Ưu tú, nguyên Trưởng khoa Di sản văn hóa, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội từng có 3 năm học tập tại vùng sơ tán Yên Dũng, Hà Bắc (nay thuộc Bắc Ninh), từ năm 1965 đến 1968, chia sẻ những ký ức về lớp học được dựng bằng tranh, tre, nứa, lá; điều kiện học tập thiếu thốn, từ điện, sách vở đến phấn viết. Có thời điểm, học sinh phải dùng cành cây để viết chữ xuống đất. Tuy nhiên, điều đọng lại sâu sắc là tình cảm giữa thầy cô, học sinh và người dân nơi sơ tán. Sự sẻ chia về nơi ăn, chốn ở, lương thực và cả việc dựng lớp học đã góp phần giúp việc dạy và học được duy trì trong hoàn cảnh chiến tranh.

PGS.TS Nguyễn Thị Huệ chia sẻ ký ức những năm tháng học tập tại vùng sơ tán.

Tọa đàm không chỉ cung cấp thêm tư liệu về hoạt động giáo dục trong thời chiến mà còn tạo không gian để các thế hệ gặp gỡ, trao đổi và nhìn lại những ký ức của một thời kỳ đặc biệt. Qua đó, chương trình góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về những nỗ lực duy trì việc dạy và học trong hoàn cảnh chiến tranh, đồng thời trân trọng những giá trị của hòa bình và giáo dục hôm nay.

Bên cạnh tọa đàm, chương trình còn có triển lãm ảnh tư liệu, trình chiếu hình ảnh, phim tư liệu và giới thiệu không gian “Lớp học thời chiến”. Người tham dự được trải nghiệm làm mũ rơm, khiên rơm, tìm hiểu hầm trú ẩn chữ A; giao lưu, hỏi - đáp với các nhân chứng.

P.V