Dự buổi lễ có ông Phạm Định Phong - Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL); ông Cao Trường Sơn - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tây Hoa Lư; lãnh đạo Sở VHTTDL Ninh Bình cùng đông đảo cán bộ, nhân dân phường Tây Hoa Lư.

Lãnh đạo Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia của Thủ tướng Chính phủ và tặng hoa chúc mừng phường Tây Hoa Lư

Tại buổi lễ, ông Phạm Định Phong - Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận Bảo vật quốc gia đợt 14 đối với “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa, chùa Phong Phú” và trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia cho phường Tây Hoa Lư.

Ông Nguyễn Quốc Hưng - Chủ tịch UBND phường Tây Hoa Lư, nhấn mạnh, đây là sự ghi nhận đối với giá trị đặc biệt của di sản, đồng thời, khẳng định vị thế của vùng đất Tây Hoa Lư trong dòng chảy lịch sử văn hóa dân tộc; là niềm vinh dự tự hào và cũng là trách nhiệm lớn lao của địa phương trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị bảo vật cho hôm nay và các thế hệ mai sau.

Theo ông Nguyễn Quốc Hưng, thời gian tới, phường Tây Hoa Lư sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn bảo vệ bảo vật theo đúng quy định, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, số hóa tư liệu, tuyên truyền giáo dục truyền thống lịch sử văn hoá cho thế hệ trẻ; đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch văn hoá, du lịch tâm linh phù hợp bền vững. Nằm trong định hướng phát triển thành đô thị di sản văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, Tây Hoa Lư xác định đây là động lực cốt lõi để thúc đẩy thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra và nghị quyết về phát triển du lịch gắn với công nghiệp văn hóa giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035. Trong đó tập trung thực hiện việc gắn kết chặt chẽ bảo tồn nguyên vẹn bảo vật quốc gia với đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện nhằm quảng bá rộng rãi giá trị bảo vật đến với du khách trong và ngoài nước. Đồng thời, di tích động Liên Hoa và chùa Phong Phú sẽ được kết nối trực tiếp trong tổng thể trục không gian chiến lược “Con đường Di sản Tây Hoa Lư”, kết hợp với nhiều công trình văn hóa trên địa bàn tạo ra các tuyến du lịch trải nghiệm sinh thái - tâm linh văn minh, an toàn và thân thiện, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng phường Tây Hoa Lư trở thành đô thị di sản, xứng đáng là “trái tim di sản” của tỉnh Ninh Bình.

Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa, chùa Phong Phú (phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình)

Ngay sau buổi lễ, các đại biểu cùng nhân dân thực hiện nghi thức rước Bằng công nhận Bảo vật quốc gia về di tích chùa Phong Phú.

Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa, chùa Phong Phú, có niên đại Thời Trần, hiện lưu giữ tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư là một di sản đặc biệt, kết tinh hài hòa giữa giá trị lịch sử, văn hóa, tôn giáo, mỹ thuật và tư liệu.

Bộ 18 tranh được tạo tác trong bối cảnh vùng đất Ninh Bình dưới thời Trần là một trung tâm của các hoạt động tôn giáo, cũng là thời kỳ Phật giáo Đại Việt ở vào giai đoạn hưng thịnh. Trong hệ thống di sản Phật giáo Việt Nam hiện nay, nhiều ngôi chùa còn lưu giữ tượng hoặc phù điêu 18 vị La Hán được tạo tác từ thế kỷ XVII - XVIII. Tuy nhiên, bộ tranh khắc ma nhai tại động Liên Hoa là trường hợp đặc biệt bởi được khắc trực tiếp trên vách đá tự nhiên và có niên đại sớm hơn nhiều hiện vật cùng đề tài hiện còn được biết đến. Đây là bộ 18 tranh khắc 18 vị La Hán trên vách động, vách đá (ma nhai) duy nhất; cũng là bộ tranh mô tả, khắc họa hình ảnh các vị La Hán sớm nhất, cổ nhất của Việt Nam.

Bộ tranh khắc này là độc bản, hiếm có của loại hình ma nhai cũng như hệ thống văn khắc nói chung hiện còn ở Việt Nam; là tư liệu quý hiếm cho việc nghiên cứu nghệ thuật Phật giáo thời Trần, nghệ thuật và lịch sử Phật giáo Việt Nam.

Sau gần 800 năm tồn tại, mặc dù chịu tác động của thời gian và điều kiện tự nhiên, phần lớn các hình tượng vẫn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn, thể hiện sức sống bền bỉ của di sản cũng như ý thức gìn giữ của nhiều thế hệ cư dân địa phương.

P.V